ul. Wspólna 1/3  00-529 Warszawa 53

Niniejsza informacja jest drugą z kolei opracowaną dla KIE. Koncentruje się ona na istotnych wydarzeniach z zakresu uczestnictwa Polski w 5PR, które zaszły od posiedzenia KIE z 10 stycznia br., na którym zaprezentowane zostało pierwsze sprawozdanie KBN.

1. W pierwszych konkursach Piątego Programu Ramowego UE ogłoszonych w roku 1999 wśród autorów ponad 11 tys. zgłoszonych projektów znalazły się 3733 instytucje z krajów Europy Środkowowschodniej, w tym 855 polskich. W ok. 3200 projektach przyjętych do realizacji uczestniczy 706 tych instytucji, w tym 167 z naszego kraju. Wśród krajów EŚW stowarzyszonych z 5PR, Polska ma najwięcej udziałów zarówno w projektach zgłoszonych, jak i zatwierdzonych do realizacji. Dla porównania - Węgry mają 692 udziały w projektach zgłoszonych i 129 w zatwierdzonych, a Czechy odpowiednio 571 i 127. Stopień sukcesu (success rate) Polski - czyli stosunek liczby instytucji występujących jako partnerzy w projektach negocjowanych do liczby instytucji w projektach zgłoszonych - wynosi 19,53% i mieści się powyżej średniej dla krajów kandydackich. Na uwagę zasługuje też fakt, że Polska zanotowała bardzo wysoką (176%) dynamikę wzrostu liczby projektów w porównaniu z wynikami osiągniętymi w Czwartym Programie Ramowym. Szczegółowa informacja statystyczna na ten temat zawarta została w załącznikach do poprzedniej informacji dla KIE.

Dobre wyniki uzyskała Polska w konkursie na Centra Doskonałości, będące częścią programu INCO. Z 34 polskich jednostek, które zgłosiły swój akces, aż 9 zyskało akceptację Komisji Europejskiej i zostało zaproszonych do negocjowania kontraktów. W przypadku Centrów Doskonałości, Polska zanotowała najwyższy stopień sukcesu wynoszący 26,5%, podczas gdy Węgry osiągnęły 22,7%, Czechy - 11,7%, a Słowenia - 0%.

Skalę zaangażowania polskich zespołów badawczych w 5PR obrazują informacje zawarte w liście Ambasadora RP przy Unii Europejskiej pana J. Truszczyńskiego do Podsekretarza Stanu w KBN dr. J. K. Frąckowiaka. Pozwalają one oczekiwać, że suma środków przeznaczonych dla polskich naukowców w wyniku konkursów ogłoszonych w 1999 r. osiągnie poziom od 20.000 do 25.000 tys. euro.

Przedstawione wyniki przystąpienia Polski do konkursów 5PR nie są jednak satysfakcjonujące, jeżeli odniesiemy je do liczby ludności, potencjału naukowego lub środków przeznaczanych na badania. W celu poprawy tych relacji dokonano zmian w systemie wspierania udziału polskich jednostek w 5PR.
               .

2. W roku 1999 wpłata Polski z tytułu stowarzyszenia z Piątym Programem Ramowym UE wyniosła - ze środków budżetowych - 10.736.560 euro, tj. równowartość 47.992.423,20 zł. Przewidywana wpłata z budżetu naszego kraju w roku bieżącym wyniesie 16.595.772 euro, z czego wpłacono już pierwszą ratę w wysokości 8.297.887 euro, tj. 33.913.468,26 zł (przekazana w dniu 17.02.2000 r). Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami, pozostałe należności związane z 5PR pokrywane są ze środków PHARE; w roku ubiegłym przekazano na ten cel 10.000 tys. euro, a w roku bieżącym kwota ta wyniesie 16.000 tys. euro.

                   .
3. Zgodnie z wcześniejszymi decyzjami Komitetu Badań Naukowych, rozpoczęło się dofinansowywanie działań związanych z uczestnictwem Polski w 5PR. Na podstawie przyjętych 20 stycznia 1999 r. "Uzupełniających kryteriów i trybu przyznawania środków finansowych na wybrane międzynarodowe specjalne programy" oraz Uchwały Nr 25/99 z 15 września 1999 r., Komitet Badań Naukowych przyznał do tej pory łącznie 870 tys. zł dla 58 jednostek na koszty kontynuowania współpracy z partnerami zagranicznymi i ponowne przygotowanie wniosku do 5PR. Finansowanie to dotyczy jednostek, których projekty nie zostały zatwierdzone przez Komisję Europejską do realizacji pomimo uzyskania pozytywnej oceny za wartość naukową.

Równolegle ma miejsce dofinansowywanie uczestnictwa tych polskich zespołów, których projekty zostały zatwierdzone przez KE. Dofinansowanie ma na celu pokrycie części wkładu własnego polskiej instytucji do budżetu projektu. Do chwili obecnej, suma dotacji przeznaczonych przez KBN na ten cel wyniosła 1.662.880 zł, a środki te przyznano 13 jednostkom naukowo-badawczym. W budżecie KBN zarezerwowano środki na analogiczne wspieranie finansowe dalszych projektów, które zostaną przyjęte do realizacji przez KE.
                .

4. Komitet Badań Naukowych przeprowadził drugi konkurs dla instytucji zainteresowanych pełnieniem funkcji regionalnych i branżowych punktów kontaktowych 5PR oraz dokonał przeglądu wyników działalności punktów kontaktowych utworzonych w wyniku pierwszego konkursu, przeprowadzonego w roku ubiegłym. 23 marca br. KBN podjął uchwałę w sprawie przyznania w 2000 roku 2.445 tys. zł na działalność Krajowego Punktu Kontaktowego (1.685 tys. zł) oraz wyłonionej w wyniku konkursu nowej sieci 24 regionalnych i branżowych punktów kontaktowych (770 tys. zł). Uchwalona kwota stanowi znaczące wzmocnienie sieci punktów kontaktowych w porównaniu z rokiem ubiegłym, kiedy to dotacja KBN na ich funkcjonowanie wyniosła 920 tys. zł.

          .
5. Zwiększeniu przez KBN wsparcia dla punktów kontaktowych towarzyszy zmiana relacji między nimi a Krajowym Punktem Kontaktowym. KPK zajmuje się teraz głównie koordynowaniem działalności sieci punktów kontaktowych, pozostawiając im samym działania informacyjno-szkoleniowe. Eksperci Krajowego Punktu Kontaktowego przeprowadzili w 1999 r. blisko 100 spotkań szkoleniowych, w których uczestniczyło ponad 5 tys. osób. Wśród tych spotkań odbyło się 13 Dni Informacyjnych promujących poszczególne programy tematyczne 5PR. Uczestniczyło w nich ponad 1,5 tys. osób. Regionalne i branżowe punkty kontaktowe przygotowały samodzielnie ponad 100 spotkań, w których wzięło udział 3,7 tys. osób.

KBN będzie ściślej współpracował z KPK i nadzorował jego działania, intensyfikując jednocześnie działania promocyjne w sferze nauki na rzecz uczestnictwa w 5PR.
                 .

6. 18 stycznia 2000 r. Komisja Europejska przyjęła dokument zatytułowany "Towards a European Research Area", który stanowi strategiczny dokument określający założenia polityki naukowej Unii Europejskiej. KE zaprosiła do zgłaszania uwag do zawartych w dokumencie analiz i propozycji działań, które zapewne wywrą istotny wpływ na politykę naukowo-techniczną Unii Europejskiej w następnych latach oraz na określenie celów, zakresu tematycznego i mechanizmów realizacji Szóstego Programu Ramowego UE. Tekst dokumentu dostępny jest od 8 marca na stronie KBN w Internecie. Uwagi i propozycje zgłoszone do 20 kwietnia br. zostaną wzięte pod uwagę w pracach mających na celu przygotowanie oficjalnego stanowiska Polski wobec tego ważnego dokumentu.

            .
7. W związku z akcją dotyczącą Centrów Doskonałości, Minister Nauki, Przewodniczący KBN prof. Andrzej Wiszniewski skierował 14 kwietnia br. - za pośrednictwem Ambasadora RP przy Unii Europejskiej pana J. Truszczyńskiego - list do komisarza ds. badań UE pana Philippe Busquin. List ten, wychodząc z pozytywnej oceny idei Centrów Doskonałości, podkreśla niektóre zbieżne elementy w polityce naukowej Polski i Unii Europejskiej.

 

8. Toczą się obecnie przygotowania do organizowanej przez Komitet Badań Naukowych i Komisję Europejską konferencji ministerialnej "Information Society: Accelerating European Integration" zaplanowanej na 11-12 maja bieżącego roku. Głównym celem konferencji jest podkreślenie znaczenia społeczeństwa informacyjnego jako czynnika przyspieszającego i ułatwiającego integrację europejską, bardzo istotnego w procesie rozszerzania Unii Europejskiej. Szczegółowe informacje na temat konferencji dostępne są na stronie internetowej KBN.

             .
9. Komisja Europejska, w odpowiedzi na otrzymane z naszego kraju zgłoszenia, nominowała 6 polskich specjalistów do eksperckich grup doradczych (expert advisory groups) pomagających jej w realizacji poszczególnych akcji kluczowych (key actions) 5PR. 18 wcześniej zgłoszonych delegatów Polski do komitetów programowych 5PR aktywnie bierze udział w ich pracach, co pozwala na uzyskiwanie bieżącej, źródłowej informacji o stanie realizacji poszczególnych programów 5PR oraz na uczestniczenie w procesach decyzyjnych z tym związanych.

 
10. Dotychczasowy Naczelnik Wydziału Integracji Europejskiej w Departamencie Współpracy z Zagranicą i Integracji Europejskiej KBN, pan Bogdan Rokosz rozpoczął 3 kwietnia br. pracę na stanowisku radcy w Przedstawicielstwie RP przy Unii Europejskiej w Brukseli. Należy oczekiwać, że wzmocni to przepływ informacji pomiędzy Komisją Europejską a KBN, co w konsekwencji powinno przyczynić się do zwiększenia szans naszych zespołów naukowych.

      .
11. Dotychczasowe rezultaty uczestnictwa Polski w Piątym Programie Ramowym wskazują, że należy wzmocnić działania promocyjne na rzecz 5PR, ze szczególnym uwzględnieniem promocji uczestnictwa w nim podmiotów gospodarczych. Stanowi to priorytet w działalności Komitetu Badań Naukowych w roku 2000 i w latach następnych, co zostało również podkreślone w Raporcie z realizacji Narodowego Programu Przygotowania do Członkostwa w UE.

Ostatnia modyfikacja: 19 maja 2000 roku