KBN ul. Wspólna 1/3 
00-529 Warszawa 53

Koszty uzyskania przychodów w odniesieniu do prac naukowych i badawczo-rozwojowych

dotyczy:  
Warszawa,1996.01.30
RZECZPOSPOLITA POLSKA
MINISTERSTWO FINANSÓW
Departament Podatków
Bezpośrednich i Opłat
Izby Skarbowe
wszystkie

W związku z pismem Ministerstwa Finansów z 26.10.1995 r. znak: PO3-MD-722-446a/95 skierowanym do Zakładów Chemicznych "Rokita" w Brzegu Dolnym i przesłanym do wiadomości wszystkim izbom skarbowym Ministerstwo Finansów uprzejmie informuje: W piśmie tym, w kwestii dot. zakwalifikowania prac naukowych i badawczo-rozwojowych do prac rozwojowych, a tym samym do wartości niematerialnych i prawnych - w świetle obowiązujących od 1 stycznia 1995 r. przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 stycznia 1995 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych a także aktualizacji wyceny środków trwałych (Dz. U. Nr 7, poz. 34 z pozn. zm.) - podane zostały niepełne przesłanki prawne.

Stosownie do & 2 ust. 2 tego rozporządzenia za wartości niematerialne i prawne uznaje się nabyte przez podatnika prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania. Do tych wartości zalicza się również koszty zakończonych prac rozwojowych, przez które rozumie się badania lub w inny sposób uzyskiwaną wiedzę, których wynik może być wykorzystany do produkcji nowych lub ulepszonych produktów lub technologii.

Przepis ten dotyczy zakończonych prac rozwojowych, których wynik może być bezpośrednio wykorzystany do produkcji nowych lub ulepszonych produktów lub technologii. Istotny jest zatem gospodarczy i użytkowy cel tych prac, mający produkcyjno-technologiczny charakter.

Przy kwalifikacji kosztów prac rozwojowych do wartości niematerialnych i prawnych wyodrębniając je z kosztów prac badawczo-rozwojowych, należy uwzględnić również warunki określone w art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz 591) tj:

Jeżeli realizowane prace rozwojowe nie mogą i nie będą przez podatnika wykorzystane do produkcji nowych lub ulepszonych produktów lub technologii (tzn. nie kwalifikują się do prac rozwojowych w rozumieniu powołanych przepisów) i wpływają na ogólny wynik przychodów, to wówczas, stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U z 1993 r. Nr 106, poz. 482 z pozn. zm. ), wydatki poniesione na ten cel stanowią bezposrednio koszty uzyskania przychodów.

W przypadku wydatków na prace rozwojowe zakończone wynikiem negatywnym, wydatki te (nie zaliczane do wartości niematerialnych i prawnych) są kosztem uzyskania przychodów, z tym że istotny jest moment, w którym należy zaliczyć je do tych kosztów, ponieważ w okresie realizacji wynik prac nie jest jeszcze znany.
Uwzgledniając postanowienia:

należy przyjąć, że koszty tych prac rozwojowych mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów wówczas, gdy będzie znany wynik tych prac rozwojowych (w tym przypadku wynik negatywny).

Reasumując: koszty związane z wydatkami podmiotów gospodarczych na zakup wyników prac naukowych i badawczo-rozwojowych, nie zaliczonych do prac rozwojowych, omawianych na wstępie pisma, są bezpośrednio kosztem uzyskania przychodów, z wyjątkiem:

Dyrektor Departamentu
dr Irena Ozog
 

Krzysztof Dołowy
Poseł na Sejm RP
Klub Parlamentarny Unii Wolności
Warszawa,13 marca 1996 r
 
Szanowny Pan
Józef ZYCH
Marszałek Sejmu RP
Interpelacja Poselska
skierowana do Ministra Finansów
w sprawie kwalifikacji normy kosztów  uzyskania przychodów przez pracowników nauki,
wyższych uczelni i nauczycieli

Panie Ministrze,
 

   Pan Podsekretarz Stanu prof. Witold Modzelewski w piśmie z dnia 11 stycznia 1995 (Nr PO- 804-025/95) skierowanym do Izb i Urzędów Skarbowych oraz Urzędów Kontroli Skarbowej w imieniu Ministerstwa Finansów wyjaśnia, co następuje:
   Forma umownego stosunku prawnego, w ramach którego wykonywane są prace twórcze, stanowiące podstawę do uzyskania wynagrodzenia (honorarium) z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich lub praw pokrewnych lub rozporządzania przez nich tymi prawami, nie ma znaczenia dla ich kwalifikacji odnośnie wysokości normy kosztów uzyskania przychodów. O zastosowaniu normy 50% decyduje wyłącznie fakt uzyskania przychodu jako wynagrodzenia za wykonanie czynności (utworu) będącej przedmiotem prawa autorskiego oraz
   Jeżeli z umowy o pracę wynika, iż pracownik otrzymuje wynagrodzenie składające się z kilku elementów, np. wynagrodzenia podstawowego, wynagrodzenia (honorarium) z tytułu korzystania przez twórcę z praw autorskich lub praw pokrewnych lub rozporządzenia przez niego tymi prawami itd., to, w przypadku, kiedy pracownik - twórca jest autorem dzieła stanowiącego przedmiot prawa autorskiego spełniony został wymóg przepisu art. 22 ust. 9 pkt. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Norma kosztów uzyskania przychodu ustalona jest w wysokości 50%.
   Przesłanką do zastosowania przepisu art. 22 ust. 9 pkt. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (50% kosztów uzyskania przychodów) jest korzystanie przez twórców z praw autorskich lub praw pokrewnych lub rozporządzania przez nich tymi prawami. W przypadkach, o których mowa powyżej następuje to z mocy prawa, bez konieczności zawierania odrębnej umowy.
   Art. 12 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. Nr 24, poz. 83) reguluje bowiem sposób nabycia autorskich praw majątkowych przez pracodawcę, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków z umowy pracę. Nabycie następuje w tym przypadku, w braku odmiennych postanowień ustawowych lub umownych, z chwilą przyjęcia utworu przez pracodawcę oraz w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron. W konsekwencji, do tego momentu, autorskie prawa majątkowe przysługują pracownikowi - twórcy na zasadach ogólnych Przysługuje mu tym samym wyłączne prawo do korzystania i rozporządzania (bez naruszania jednak praw przysługujących pracodawcy) swoimi autorskimi prawami do utworu oraz uzyskiwania z tego tytułu przychodów.
   Z kolei Pan Minister w dniu 28 marca 1995 roku w liście do rektora SGH (Nr PR-I/30/534/95) skierowanym również do Izb Skarbowych stwierdził co następuje:
   Wykład jako utwór jest przedmiotem prawa autorskiego wobec spełnienia kryteriów z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. Nr 24, poz. 83). Ponadto wygłoszenie takiego wykładu wobec słuchaczy stanowi spełnienie warunku ustalenia tego utworu zawartego w art.1 ust. 3 powołanej wyżej ustawy.
   W związku z powyższym przychód z tytułu wynagrodzenia za przygotowanie i wygłoszenie wykładu przez jego autora, podlega opodatkowaniu po potrąceniu kosztów uzyskania przychodu określonego w art. 22 ust. 9 pkt. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) tj., w wysokości 50% w stosunku do uzyskanego przychodu.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra o wyjaśnienie:

Krzysztof Dołowy


 Warszawa,1996-04-11
 Pan
Józef ZYCH
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
 

    Szanowny Panie Marszałku!
    Odpowiadając na interpelację posła Pana Krzysztofa Dołowego w sprawie kwalifikacji normy kosztów uzyskania przychodów przysługującej pracownikom nauki, wyższych uczelni i nauczycielom przesłaną przy piśmie Pana Marszałka z dnia 21 marca 1996 r. znak SPS-0202-1507/96, uprzejmie wyjaśniam.
   Stosownie do art. 22 ust. 9 pkt. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90 poz. 416 z późn. zm.) koszty uzyskania przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i praw pokrewnych lub rozporządzenia przez nich tymi prawami określone zostały w wysokości 50% uzyskanego przychodu.
   Powołany przepis wskazuje również, że stwierdzenie faktu czy dany przychód osiągnięty został z tytułu praw autorskich lub praw pokrewnych należy oceniać w świetle odrębnych przepisów. Takie odrębne przepisy zawiera ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. Nr 24, poz. 83).
   W związku z powyższym sprawy związane z kwalifikacją normy kosztów uzyskania przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i praw pokrewnych rozpatruję po uprzednim zasięgnięciu opinii Ministerstwa Kultury i Sztuki.
   W tej sytuacji szczegółowe ustosunkowanie się do wszystkich pytań posła Krzysztofa Dołowego wymagałoby uprzedniego zasięgnięcia opinii wspomnianego Ministerstwa.
   Odnosząc się ogólnie do poruszonych spraw pragnę poinformować, jak to już zaznaczyłem w piśmie z dnia 11 stycznia 1995 r. Nr PO 804-025/95, którego treść uzgodniona została z Ministerstwem Kultury i Sztuki, że forma umownego stosunku prawnego, w ramach którego wykonywane są prace twórcze stanowiące podstawę do uzyskania przychodu (honorarium) z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich nie ma znaczenia dla ich kwalifikacji odnośnie normy kosztów uzyskania przychodów.
   W konsekwencji jeżeli z umowy o pracę wynika, że wynagrodzenie naukowca zatrudnionego w wyższej uczelni, instytucie naukowym, bądź w inne placówce naukowo- badawczej, czy też nauczyciela zatrudnionego w szkole, składa się z kilku elementów, np. wynagrodzenia podstawowego oraz wynagrodzenia z tytułu korzystania z praw autorskich, wówczas gdy pracownik, twórca jest autorem dzieła stanowiącego przedmiot prawa autorskiego, spełniony zostaje wymóg przepisu art. 22 ust. 9 pkt. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i norm kosztów uzyskania przychodu powinna być ustalona w wysokości 50%.
   Obowiązek pomniejszania należności wypłacanych z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich o koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 pkt. 3 ustawy spoczywa na płatnikach.
   Jak już wspomniałem wyżej, w razie wątpliwości co do twórczego i chronionego prawem autorskim charakteru konkretnych prac, decydująca jest opinia Ministerstwa Kultury i Sztuki.
 

Z wyrazami szacunku
Z up. MINISTRA FINANSÓW
PODSEKRETARZ STANU
Waldemar Mangulewicz

 

Ostatnia modyfikacja: 18 maja 1999  r.


BACK