ul. Wspólna 1/3 
00-529 Warszawa 53

Projekty celowe dla Regionalnej Strategii Innowacji (RSI)

Wprowadzenie

Zbliżające się przystąpienie Polski do UE wiąże się z napływem w latach 2004-2006 znacznych kwot z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności, których celem jest wyrównywanie różnic międzyregionalnych w poziomie życia i rozwoju gospodarczym. Szacuje się, że na cele polityki strukturalnej może być przeznaczone dla Polski w latach 2004-2006 ponad 13,8 mld euro. Fundusze strukturalne wykorzystywane są przez regiony słabiej rozwinięte w Europie przede wszystkim do poprawy stanu infrastruktury. Obecnie, choć inwestycje infrastrukturalne pozostają istotne, w celu umożliwienia transformacji w stronę społeczeństwa informacyjnego oraz gospodarki opartej na wiedzy, coraz większego znaczenia nabierają inwestycje w edukację, szkolenia, infrastrukturę badawczą i innowacje. W świetle tych tendencji niezbędne staje się opracowanie w regionach regionalnych strategii promocji innowacji i innowacyjności czyli strategii budowania trwałego partnerstwa pomiędzy jednostkami naukowymi a przemysłem, podnoszenia konkurencyjności mśp poprzez wprowadzanie nowych technologii oraz rozwijania specyficznych umiejętności pracowników w zakresie badań i innowacji.

Strategie innowacji wpisują się w priorytety Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006: Restrukturyzacja bazy ekonomicznej regionów i tworzenie warunków jej dywersyfikacji oraz Rozwój międzynarodowej współpracy regionów.

Strategie RSI funkcjonują w ponad 100 regionach Europy i stanowią podstawę do wykorzystania środków z Funduszów Strukturalnych i Spójności na działania innowacyjne.

Cel i zakres projektów celowych dla Regionalnych Strategii Innowacji (RSI)

Wstęp

Projekty opracowania Regionalnych Strategii Innowacji będą realizowane w formie projektów celowych zgodnie z zasadami zawartymi w Rozporządzeniu Przewodniczącego KBN z 30 listopada 2001 r. (Dz.U. Nr 146, poz.1642).

Projekt RSI ma nietypowy charakter, zarówno z uwagi na jego zakres oraz efekty wdrożenia. Zakres projektu RSI rzutuje na liczbę stron uczestniczących w jego realizacji, a także biorących udział w bieżących uzgodnieniach w trakcie jego realizacji co jest związane z budową regionalnego konsensusu. Część wdrożeniowa projektu jest uwarunkowana procedurą formalnej akceptacji przez struktury samorządowe w regionie samej strategii oraz działań wynikających z realizacji części badawczo rozwojowej projektu, a także pozyskaniem przez region środków finansowych na ich realizację.

W tej sytuacji zaproponowano odpowiednią dla tych uwarunkowań strukturę i zakres zadań w projekcie celowym RSI oraz zmodyfikowany formularz wniosku. Wnioski powinny być składane na formularzu "Wniosek o dofinansowanie projektu celowego dla Regionalnej Strategii Innowacji (RSI)"

Cele projektu

Celem projektu jest opracowanie Regionalnych Strategii Innowacji w poszczególnych województwach. Strategie te definiują, w oparciu o analizę sytuacji w regionie, konkretne zadania i programy wspomagające innowacyjność gospodarki w regionie. Końcowym rezultatem projektu powinno być przygotowanie do wdrożenia konkretnych programów i działań pilotażowych wynikających ze strategii poprzez ustanowienie odpowiednich dokumentów formalnych określających zasady organizacyjne i źródła ich finansowania. Ponadto celem projektu jest upowszechnienie możliwości wykorzystanie funduszy strukturalnych na badania i innowacje w regionach oraz promocja innowacyjnego wizerunku regionu.

Regionalne Strategie Innowacji (RSI) mają na celu wspomaganie władz regionalnych we wdrożeniu efektywnego systemu wspomagania innowacyjności w regionie. Strategia tworzona jest na podstawie analizy potrzeb technologicznych przedsiębiorstw, możliwości i potencjału sektora badawczego w zakresie technologii, organizacji, zarządzania, finansów i szkolenia. Strategia powinna określać kierunki polityki innowacyjnej i sposoby optymalizacji regionalnej infrastruktury wspomagającej innowacyjność, zwłaszcza w odniesieniu do jej zgodności z potrzebami małych i średnich przedsiębiorstw.

Struktura projektu i zakres zadań

Projekty powinny być przygotowane zgodnie z wypracowaną w Unii Europejskiej metodologią opracowywania strategii RSI (patrz: Załącznik 1) i składane na formularzach "Wniosek o dofinansowanie projektu celowego Regionalnej Strategii Innowacji". Szczegółowy sposób przygotowania wniosku na projekt celowy został przedstawiony w dokumencie pn.: "Zasady przygotowania wniosków o dofinansowanie projektu celowego dla Regionalnej Strategii Innowacji".

Opracowanie strategii musi zawierać realizację zadań w następujących obszarach:

Projekty powinny być realizowane w trzech fazach: definicji, implementacji i oceny. Projekt celowy KBN nie obejmuje realizacji działań pilotażowych. Faza wdrożeniowa projektu celowego obejmuje przygotowanie formalnych dokumentów określających sposób realizacji działań wynikających ze strategii.

Do każdego wniosku powinna być dołączona kopia podpisanej przez Marszałka i Wojewodę DEKLARACJI przyjętej w dniu 10.06 2002 roku w Warszawie na konferencji "Nauka polska dla integracji europejskiej".

Wniosek o projekt celowy musi być spójny z następującymi dokumentami:

Czas trwania projektu

Czas trwania projektu powinien wynosić 2 lata. Zalecany czas realizacji poszczególnych faz: Faza definicji - 9 miesięcy, Faza implementacji - 9 miesięcy, Faza oceny - 6 miesięcy.

Partnerzy

Projekty muszą być składane przez organy władz samorządowych i realizowane wspólnie z wykonawcami prac badawczo-rozwojowych. Składający wniosek zwany jest Zleceniodawcą projektu. Wykonawcy powinni utworzyć konsorcjum do realizacji zadań na rzecz Zleceniodawcy. W skład konsorcjum mogą wejść jednostki niezbędne w regionalnym systemie innowacyjnym. Konsorcjum wykonawców powinno być reprezentowane przez jednostkę naukową zwaną Wykonawcą badań stosowanych i prac rozwojowych.

Budżet

Przewidywana wielkość budżetu przeznaczonego przez KBN na dofinansowanie przygotowania Regionalnych Strategii Innowacji w ramach projektów celowych wynosi do 3 mln złotych. Przewidywana kwota dofinansowania na jeden projekt wynosi 250 000 złotych. Wkład własny wnioskodawcy musi być co najmniej równy kwocie dofinansowania.

Procedura oceny wniosków

Wnioski oceniane będą przez Zespół Interdyscyplinarny powołany Zarządzeniem Przewodniczącego KBN nr 12/2002 z dnia 26.06.2002 r. (Dz. Urzędowy Nr 8/2002). Wnioski oceniane będą przez Zespół w roku 2002 w dwóch terminach: 30.09.2002 i 30.10.2002. Wnioski oceniane będą wg kryteriów oceny zawartych w dokumencie "Kryteria oceny wniosków o dofinansowanie projektu celowego dla Regionalnej Strategii Innowacji (RSI)"

Materiały uzupełniające

Materiały informacyjne, przykładowe strategie opracowane w regionach europejskich oraz przykładowe działania podejmowane w wyniku opracowania strategii zawarte są na stronie internetowej http://www.innovating-regions.org/services/pub_library/.. Przydatne dokumenty przy tworzeniu Regionalnej Strategii Innowacji:




Załącznik 1.

Metodologia opracowania
Regionalnych Strategii Innowacji (RSI)
w krajach Unii Europejskiej

Projekt mający na celu opracowanie Regionalnej Strategii Innowacji powinien składać się z trzech faz realizacji:

Faza 0 - faza definicji

Faza 1 - faza implementacji

Faza 2 - faza oceny, kontroli, analizy skuteczności przyjętych rozwiązań

Faza 0 - Definicja

Faza 0 powinna trwać ok. 12 miesięcy i obejmować:

Najważniejszym zadaniem w tej fazie realizacji projektu jest osiągnięcie konsensusu. Najważniejszym wynikiem projektu jest stworzenie konkretnych działań, które będą wprowadzone w życie (plan działania). Aby do tego doprowadzić nieodłączne jest włączenie do projektu wszystkich najważniejszych organizacji i osób działających na polu innowacji w danym regionie. Projekt powinien się koncentrować na osiągnięciu regionalnego konsensusu pomiędzy tymi instytucjami i osobami. Konsensus powinien dotyczyć zarówno celów projektu jak i jego spodziewanych efektów, długofalowej wizji realizacji procesu regionalnego zapoczątkowanego projektem, informacji jakie powinny być zbierane i analizowane oraz sposobie poszerzania i porządkowania informacji dostępnych. Jeżeli konsensus zostanie osiągnięty w odniesieniu do tych podstawowych spraw i sposobu realizacji projektu, osiągnięcie konsensusu co do wyników projektu nie powinno już być zbyt trudne. Osiąganie konsensusu jest procesem ciągłym i dotyczy okresu realizacji projektu, jak i okresu późniejszego.

W tej fazie projektu powinna zostać powołana jednostka zarządzająca. Ponadto powinien zostać powołany Komitet Sterujący, w którym reprezentowane są najważniejsze organizacje regionalne. Komitet nadzoruje realizację projektu. W tej fazie do realizacji projektu powinni zostać włączeni eksperci krajowi i zagraniczni. Eksperci powinni wnieść do projektu doświadczenie europejskie.

Faza 1 - Implementacja

Faza 1 powinna trwać ok. 12 miesięcy i zawierać:

Analiza potrzeb firm mśp w regionie powinna prowadzić do uzyskania danych dot. charakteru potrzeb firm w zakresie innowacji, technologii, działalności i strategii biznesowej, finansowania (zwłaszcza kapitału ryzyka), zapotrzebowania na regionalną infrastrukturę wspomagającą itp. Analiza powinna pomóc w zidentyfikowaniu silnych i słabych stron oraz możliwości lokalnej gospodarki, a także systemu wspomagania innowacji i warunków lokalnych, które wpływają na sytuację firm. Przedmiotem analizy powinna być także "europejska orientacja" przedsiębiorstw czyli zawarte kontrakty z przedsiębiorstwami europejskimi, udział przedsiębiorstw w projektach europejskich, dostosowanie do standardów UE, itp.

Analiza potrzeb powinna zawierać następujące elementy:

Analiza regionalnego potencjału powinna się koncentrować na ocenie ekspertyzy technologicznej oraz możliwości badawczych (potencjału badawczego) w regionie i jego dostępności dla przedsiębiorstw. Ponadto analiza powinna oceniać strukturę instytucji pośredniczących czyli wszystkich organizacji oferujących usługi w zakresie wspierania przedsiębiorczości i transferu technologii, finansowania innowacji i instytucji odpowiedzialnych za tworzenie i rozwój infrastruktury innowacji. Celem jest uzyskanie klarownego obrazu silnych i słabych stron oraz potencjału istniejącej struktury badawczo-wdrożeniowej aby zbudować regionalny system wspomagania innowacji, który jest najbardziej odpowiedni dla zidentyfikowanych potrzeb mśp w regionie i perspektyw przyszłego rozwoju.

Analiza regionalnej infrastruktury badawczej i ekspertyzy technologicznej powinna doprowadzić do oceny technologicznego zorientowania, jakości i możliwości potencjału badawczego. Powinna także doprowadzić do zebrania danych na temat personelu badawczego, poziomu technicznego, wydatków, głównych źródeł przychodu oraz powiązań z przemysłem w regionie i poza nim. Analiza powinna objąć wszystkie instytucje, takie jak: uniwersytety, jbr’y, instytuty PAN, państwowe, publiczne i prywatne organizacje badawcze.

Ocena roli i umiejętności instytucji pośredniczących powinna się koncentrować na ocenie usług świadczonych przedsiębiorstwom w zakresie prowadzenia biznesu, absorpcji technologii i innowacji oraz ich dostosowaniu do potrzeb mśp w regionie. Analiza powinna dotyczyć wszystkich organizacji pośredniczących, takich jak: uniwersyteckie centra transferu technologii i współpracy z przemysłem, brokerów technologii (włączając ośrodki IRC), firmy konsultacyjne i doradcze, izby gospodarcze, agencje wspomagające przedsiębiorczość i przedsiębiorstwa.

Ocena regionalnej podaży w zakresie usług finansowania innowacji powinna dotyczyć organizacji zarządzających kapitałem ryzyka (venture capital), regionalnych funduszy pożyczkowych i gwarancyjnych, regionalnych inicjatyw mających na celu poszukiwanie inwestorów prywatnych (sieci inwestorów).

Identyfikacja organizacji odpowiedzialnych za rozwój infrastruktury innowacji powinna zawierać analizę organizacji, które odgrywają rolę w tworzeniu takiej infrastruktury i/lub mogą zachęcać do tworzenia takich struktur, włącznie z ministerstwami centralnymi, władzami regionalnymi i samorządowymi, organizacjami rozwoju regionalnego, regionalnymi organizacjami rozwoju gospodarczego, dużymi firmami, stowarzyszeniami przedsiębiorców, związkami zawodowymi.

Analiza potencjału powinna wreszcie identyfikować interes poszczególnych organizacji w uczestnictwie w realizacji regionalnej strategii innowacji. Analiza powinna obejmować przegląd istniejących schematów powiązań pomiędzy instytucjami, działań mających na celu poprawę infrastruktury innowacji w regionie, posiadanych i dostępnych środków na uczestnictwo w inicjatywie.

Faza 2 - Ocena

W tej fazie powinny zostać wyciągnięte wnioski z przeprowadzonych analiz, opracowana strategia i wprowadzona w życie w postaci konkretnych działań. Szeroki regionalny konsensus powinien być zapewniony także w tej fazie. Faza 2 powinna trwać ok. 8 miesięcy i zawierać:

W oparciu o wyniki analizy powinna zostać opracowana ramowa strategia oraz konkretne działania w celu poprawy innowacyjności w regionie. Strategia ma na celu dostarczenie konkretnych odpowiedzi na pytanie jak zaspokoić zidentyfikowane w ramach projektu potrzeby przedsiębiorców w regionie przy optymalnym wykorzystaniu istniejącego w regionie systemu wspomagania innowacji. Niektóre z tych działań powinny odpowiadać na konkretne krótkoterminowe zapotrzebowania przedsiębiorców, inne powinny wspomagać tworzenie i implementację wizji długoterminowej w planowaniu strategicznym regionu.

W wizji krótkoterminowej specyficzne tematy powinny obejmować na przykład brakujące lub nakładające się obszary w zakresie poszukiwanych przez firmy usług oraz czy zidentyfikowane słabe i silne strony struktur wspomagających implikują reorientację w publicznym wsparciu. W wizji długofalowej powinny być podejmowane następujące zagadnienia:

W czasie trwania drugiej fazy powinna zostać wdrożona pierwsza grupa projektów pilotażowych, aby uzyskać informację zwrotną co do ich efektywności. Ponadto powinien zostać zdefiniowany zespół wskaźników pozwalających na ciągłą kontrolę, monitorowanie i ocenę przyjętych procedur oraz efektywności podejmowanych działań.

W ramach fazy 2 projekt powinien wykazać, że opracowanie regionalnego systemu innowacji stanowi część głównego nurtu polityki regionalnej, i że została zorganizowana innowacyjna społeczność w regionie.

Faza 2 powinna również zostać wykorzystana do zbudowania struktur, które pozwolą na współpracę z innymi regionami w kraju i Europie w zakresie promocji innowacji i promocji działań na rzecz przedsiębiorczości.

Elementem sprawozdawczym wykonania fazy 2 powinna być prezentacja zamierzonych zmian w regionie, przedstawiona w technice wizualnej.
 

 Ostatnia modyfikacja: 31 lipca 2002 roku



BACK