ul. Wspólna 1/3 
00-529 Warszawa 53

"Zasady ogólne" i "Zasady ramowe" 
oceny parametrycznej jednostek naukowych

28 marca 2001 r.

 
 
Szanowni Państwo, 
Kierownicy jednostek naukowych, 
Rektorzy szkół wyższych,  
Wszystkich zainteresowanych uprzejmie proszę o zapoznanie się z przyjętymi do stosowania, załączonymi "Zasadami ogólnymi" i "Zasadami ramowymi" oceny parametrycznej jednostek naukowych. Na ich podstawie zespoły Komitetu wkrótce przygotują i ogłoszą "Zasady szczegółowe", zgodnie z którymi zostanie dokonana ocena wszystkich jednostek naukowych występujących z wnioskami o dotację na działalność statutową. Wyniki tej oceny określą poziom dofinansowania działalności statutowej oraz kategorie jednostek, począwszy od 2002 roku.

Chciałbym podkreślić, że wybór i kryteria oceny parametryzowanych wyników pracy jednostek, a także związanie z tymi wynikami poziomu przyznawanej dotacji - to jeden z najważniejszych instrumentów polityki naukowej Komitetu.

Przedstawione dokumenty są rezultatem pracy Komitetu, jego zespołów oraz urzędu KBN. Projekt "Zasad" został przedstawiony, korespondencyjnie i w Internecie, do zaopiniowania całemu środowisku naukowemu. Dokładnie zapoznaliśmy się z ponad 120 opiniami (część z nich, to opinie zbiorowe), które nadeszły do Komitetu. Nie wszystkie postulaty były możliwe do spełnienia, z wielu skorzystaliśmy wprowadzając stosowne zmiany, wiele wzajemnie sobie zaprzeczało. Z nadesłanych uwag wynika na przykład, że każda grupa jednostek - czy to są ośrodki rozwojowe o typowo aplikacyjnym profilu, instytuty humanistyczne PAN, czy uczelniane wydziały nauk ścisłych - obawia się pokrzywdzenia przez proponowany system oceny. Sądzę, że tak się nie stanie, chociaż trudno będzie zadowolić wszystkich, zwłaszcza gdy nie dla wszystkich wystarczy budżetowych pieniędzy.

Odniosę się do innej ważnej kwestii poruszanej przez niektórych naszych respondentów. Kilkanaście opinii zawierało posulat, aby system oceny parametrycznej wprowadzić w życie dopiero cztery lata po jego przyjęciu, ponieważ prawo nie może działać wstecz, a jednostki powinny mieć czas na dostosowanie się do nowych kryteriów. Pragnę wyjaśnić, że Komitet nie uznał tego postulatu, ponieważ przyjęte kryteria oceny działalności naukowej znane są i stosowane w środowiskach nauki od dawna. Komitet podjął jedynie wysiłek sparametryzowania tych ocen, aby stały się one bardziej obiektywne. Przypomnę, że bardzo podobny system, oparty na ocenie niemal takich samych, wybranych wyników badań naukowych i prac rozwojowych, został przyjęty przez Komitet poprzedniej kadencji i zastosowany począwszy od roku 1998.

Należy tu wyraźnie podkreślić jeszcze dwie sprawy. Po pierwsze, każdy zespół ustali konkretne liczby punktów, jakie będzie przyznawał za poszczególne, możliwie jednoznacznie sprecyzowane wyniki - oczywiście w granicach ramowych zasad oceny. Na przykład lista czasopism będzie informować o punktach przyznawanych za publikacje umieszczone w każdym z nich. Różne zespoły mogą różnie cenić artykuł w tym samym czasopiśmie - ważniejszym, powiedzmy, dla chemików niż dla biologów. W tym samym zespole ocena powinna być jednak ustalona, czy to za rozdział w monografii, za doktorat, czy krajowy patent, chociaż można oczekiwać trudności z porównywaniem na przykład silnie zróżnicowanych zastosowań praktycznych. 

Po drugie, oceniane jednostki będą konkurować tylko z podobnymi do nich jednostkami. Humaniści będą porównywani z humanistami, a nie z chemikami czy biologami. Takie same, określone przez zespoły kryteria oceny, obejmą jednorodne grupy jednostek. Kategoria określi pozycję jednostki wśród jej podobnych, a nie wśród wszystkich jednostek ocenionych przez wszystkie zespoły Komitetu. Propozycje, aby przeprowadzić jednorodną, wspólną kategoryzację jednostek we wszystkich dyscyplinach i dziedzinach nauki, okazały się niewykonalne.

Wszystkim, którzy odpowiedzieli na prośbę o uwagi o projekcie oceny parametrycznej, bardzo dziękuję za pracę włożoną w przygotowanie opinii. Cieszę się, że tak wiele osób aktywnie zainteresowało się sprawami kreowania i realizacji polityki naukowej. Liczę, że te zainteresowania przyczynią się także do wzrostu poziomu badań uprawianych w naszym kraju.

Proponuję, aby jednostki naukowe zamierzające wystąpić do Komitetu o dotację na działalność statutową w roku 2002 już teraz zaczęły gromadzić informacje i dokumenty opisane w "Zasadach ramowych". Wprawdzie szczegółowe wymagania będą dopiero sprecyzowane przez zespoły, nie naruszą one jednak przyjętych już postanowień.

Wszystkim jednostkom życzę wysokich ocen i satysfakcjonującego finansowania. Ponieważ jednak Komitet opowiada się za konkurencją przy dostępie do środków budżetowych - niechaj najwięcej satysfakcji mają najlepsi.

Łączę wyrazy głębokiego szacunku,
 
Minister Nauki
 Przewodniczący Komitetu Badań Naukowych
prof. dr hab. inż. Andrzej Wiszniewski

Ostatnia modyfikacja: 28 marca 2001 roku



BACK