KBN ul. Wspolna 1/3
00-529 Warszawa 53




Komórki macierzyste jako wyzwanie biomedyczne - aspekty prawne i etyczne

konferencja PAN, 22 kwietnia



W ramach konsultacji społecznych w sprawie wykorzystania w badaniach naukowych zarodkowych komórek macierzystych, 22 kwietnia odbyła się konferencja zorganizowana przez Instytut Medycyny Doświadaczalnej i Klinicznej Polskiej Akademii Nauk. Problemem, nad którym dyskutowano były komórki macierzyste jako wyzwanie biomedyczne, a także kontrowersje etyczne i prawne, które towarzyszą temu zjawisku.
Większość naukowców uważa, że należy pozwolić na prowadzenie badań – tak wynika z referatów prezentowanych podczas konferencji. Ich zdaniem komórki macierzyste pochodzące z embrionów mogą mieć ogromny potencjał terapeutyczny, czego dowodem są przeprowadzone dotychczas badania na myszach. Jednak wykorzystywanie do badań zarodków ludzkich budzi wiele kontrowersji natury etycznej, dlatego do udziału w konferencji zaproszono wybitnych etyków, m.in. siostrę prof. Barbarę Chyrowicz z KUL i prof. Jacka Hołówkę z UW. Nie padły jednak jednoznaczne stanowiska w tej sprawie. Cała społeczność etyków jest podzielona na tych popierających i będacych przeciw wykorzystywaniu zarodkowych komórek macierzystych w badaniach. „Problemem nie są komórki macierzyste jako takie, ale sposób ich pozyskiwania” – twierdzi s. prof. Chyrowicz – „chodzi o to, aby ustalić kiedy zaczynamy mieć do czynienia z życiem ludzkim i czy zarodki nadliczbowe są życiem ludzkim”.
Podczas kilkugodzinnego spotkania naukowcy przedstawili dotychczasowe osiagnięcia naukowe w tej materii, efekty przeprowadzonych badań i plany na przyszłość. Głównym argumentem padającym ze strony biomedyków był fakt, ze cała medycyna to gra z żywą materią życia ludzkiego, a kanony etyki są zawsze wpisane w istotę medycyny i nauk medycznych. Niekiedy trzeba je łamać, aby nie hamować rozwoju. Przedstawiono także możliwości zastosowania somatycznych komórek macierzystch w terapii regeneracyjnej mózgu, czy zastosownie kliniczne szpikowych komórek macierzystch.
W Polsce nie istnieje prawo, które regulowałoby problem prowadzenia badań na zarodkowych komórkach macierzystch. W innych krajach istnieją odpowiednie przepisy, np. w czterech krajach UE (Finlandii, Grecji, Holandii i Szwecji) w pełni dopuszcza się ich pobieranie i wykorzystywanie.
Są dwa źródła pozyskiwania komórek macierzystch. Jedno stanowią zarodki nadliczbowe tworzone w ramach wspomaganej prokreacji, drugie to embriony sklonowane w celach terapeutycznych. Polskie prawo nie zawiera przepisów, które posługiwałyby się tymi pojęciami, tym samym oczywiste jest, że nie ma podstaw, aby takich badań zabronić. Nie ma zakazu klonowania terapeutycznego zarówno w Polsce jak i w prawie międzynarodowym. W krajach UE zakazuje się natomiast klonowania w celach reprodukcyjnych, u nas brak jakichkolwiek regulacji w tym względzie.
Obecne stanowisko rządu wobec badań nad embrionalnymi komórkami macierzystymi, przyjęte 13 stycznia br. dopuszcza mozliwość prowadzenia i finansowania badań nad ludzkimi zarodkowymi komórkami macierzystymi, wówczas, gdy celem jest ratowanie życia ludzkiego. Jednak rząd bierze pod uwagę opinię społeczną, stąd pomysł organizowania debat, podczas których głos mogą zabierać osoby reprezentujące różne środowiska.






Ostatnia modyfikacja: 28 kwietnia 2004 roku.





BACK