ul. Wspólna 1/3 
00-529 Warszawa 53

6. NAUKI ROLNICZE i LEŚNE

6.7.  Technologia Żywności i Żywienia Człowieka

PRZECIWUTLENIACZE W DIECIE – CZY MOGĄ POMÓC ZACHOWAĆ MŁODOŚĆ?

Związki biologicznie czynne zawarte min. w warzywach i owocach są ważnym składnikiem wspomagającym system przeciwutleniający organizmu i mogą ograniczać negatywne skutki działania reaktywnych form tlenu, zapobiegając rozwojowi tzw. chorób cywilizacyjnych i przedwczesnemu starzeniu się organizmu. Aktywność systemu przeciwutleniajacego, mimo, ze zmniejsza się z wiekiem, może być stymulowana przez wzbogacanie diety w naturalne przeciwutleniacze pochodzenia roślinnego. Do takich związków pochodzenia roślinnego należą związki polifenolowe, a w szczególności flawonoidy. Dotąd jednak nie do końca wiadomo było, jakie rzeczywiste skutki wywierają one na organizm i czy faktycznie mogą być elementem profilaktyki zdrowotnej.

Celem badań będących dyssertacją doktorską Jacka Wilczaka było porównanie naturalnego potencjału przeciwutlenającego, a więc naturalnych „zdolności obronnych” organizmu, w tkankach rosnących i starzejących się szczurów, określenie wpływu pokarmowej rutyny na ich potencjał przeciwutleniający w warunkach bezstresowych i po wywołaniu stresu oksydacyjnego oraz ocena zapobiegawczego działania rutyny jako czynnika mogącego zabezpieczyć tkanki organizmu przed następstwami stresu oksydacyjnego. Doświadczenie przeprowadzono na szczurach w wieku 1,5 miesiąca i 20 miesięcy. Czynnikiem wywołującym stres oksydacyjny był deksametazon, który zwiększał działanie reaktywnych form tlenu, zaś czynnikiem ograniczjącym jego stresotwórcze działanie była pokarmowa rutyna – flawonoid należący do grupy flawonoli. Stwierdzono, że deksametazon, zarówno wśród zwierząt młodych jak i starzejących się wywołał silny stres oksydacyjny, jednak silniej zareagowały zwierzęta starsze. Podanie rutyny w okresie regeneracji tkanek po uszkodzeniach wywołanych stresem spowodowało, duży i niezależny od wieku badanych zwierząt, wzrost aktywności potencjału przeciwutleniającego. Dodatkowo w doświadczeniu in vitro na homogenatach tkanki mózgowej szczurów otrzymujących rutynę  stwierdzono jej najwyższą oporność na działanie czynnika utleniającego. Uzyskane wyniki wskazują na korzystne oddziaływanie pokarmowego flawonoidu - rutyny na potencjał przeciwutleniający tkanek szczurów rosnących i starzejących się i mogą stanowić podstawę do zalecenia stosowania naturalnych źródeł przeciwutleniaczy – a więc niektórych warzyw i owoców - jako dodatków pokarmowych. Jednak  dawka naturalnych związków o charakterze przeciwutleniaczy musi być odpowiednio dostosowana do potrzeb organizmu.

Obecnie przedmiotem badań jest wyjaśnienie mechanizmu wchłaniania flawonoidów pod katem ich pozytywnego wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt tj ograniczenie zapadalności na choroby serca, nowotwory oraz opóźnienie efektów starzenia się organizmów. (A.D.)

Prof. dr hab. Gustaw Kulasek
Zakład Dietetyki Katedry Fizjologii, Biochemii, Farmakologii i Toksykologii
Wydział Medycyny Weterynaryjnej
 Ul. Nowoursynowska 166, 02-787 Warszawa
Tel.: 22-843-90-41 wew. 115-01
Dr inż. Jacek Wilczak
Tel.: 22-843-90-41 wew. 114-95
Email: wilczak@alpha.sggw.waw.pl

Spis dziedzin i dyscyplin


BACK