ul. Wspólna 1/3 
00-529 Warszawa 53

Przegląd EUREKA

Nr 4(16)/2002

Spis treści:

  1. Filozofia umysłu

  2. Książka "Filozofia umysłu. Dyskusje z naturalistycznymi koncepcjami umysłu" (wyd. Marszałek) kierowana do filozofów i psychologów  powinna dopomóc w precyzacji podstawowych pojęć, syntezie stanowisk, ukazaniu dalszych perspektyw badawczych
  3. Pytanie o racjonalność nauki

  4. Czy Paul K. Feyerabend głoszący, że nauka jest współczesną formą irracjonalności nie lepszą niż np. magia Azande ma rację?
  5. Platon krytykuje sztukę

  6. Powody wrogiego stosunku Platona do sztuki nie znalazły dotąd zadowalającego wyjaśnienia. Tłumaczyć to można silnym oddziaływaniem myśli neoplatońskiej, upatrującej w filozofie artystę i twórcę nowej koncepcji sztuki jako metody poznania prawdy
  7. Antologia estetyki japońskiej

  8. "Estetyka japońska. Antologia" inicjuje serię ESTETYKI ŚWIATA, w której prezentowane będą kolejno ideały estetyczne oraz sposoby ich artystycznej realizacji w kulturach leżących na antypodach Europy
  9. "Bibliografia patrona Europy"

  10. Dwie rocznice - tysiąclecie męczeńskiej śmierci (997) oraz kanonizacji (999) - zainspirowały prace nad przygotowaniem pełnej bibliografii pism o świętym Wojciechu. W rejestrze tym znalazło się aż 3228 prac - tak wielka liczba opracowań hagiograficznych i historiograficznych o życiu, legendzie i kulcie Patrona Polski oraz jednoczącej się Europy, powstała w ciągu kilku ostatnich stuleci
  11. Angielska moralność

  12. Pod koniec XIX stulecia podjęto próbę odnowy anglikańskiej myśli etycznej. Jej zręby zostały ukształtowane w XVI wieku, nie bez wpływu fermentu teologicznego na Kontynencie wywołanego reformacją.  Badania objęły analizę założeń i przebiegu odnowy etyki anglikańskiej
  13. Spory o krytykę

  14. Słowo "krytyka", z greckiego "kritiké" oznacza sztukę myślenia. W Dwudziestoleciu międzywojennym sztuka ta nabrała szczególnego znaczenia oraz rozmiaru. Spory o krytykę - dotyczyły przede wszystkim zagadnienia  w jakiej mierze jest ona domeną nauki, a w jakiej literatury -  w konsekwencji doprowadziły do krystalizacji nowoczesnego przekonania o autonomii krytyki literackiej.
  15. Małżeństwo a integracja rodziny

  16. Wiedza młodzieży o rodzinie kształtowana jest przede wszystkim pod wpływem rodziny, kościoła, szkoły i mass mediów. Jednak, ze względu na bezpośredniość relacji, długotrwałość oddziaływań oraz bliskość uczuciową, z  tej grupy czynników niewątpliwie na pierwsze miejsce wysuwa się rola rodziny. Można zatem powiedzieć, iż znaczący wpływ na wiedzę młodzieży o małżeństwie ma stopień integracji rodziny
  17. Nowy wymiar dysleksji

  18. Badania nad dysleksją mają już długą tradycję. Od ponad wieku naukowcy, lekarze, lingwiści próbują wyjaśnić przyczyny powstawania tej dolegliwości. Potocznie wiadomo, że dysleksja to zaburzenia w umiejętności czytania na skutek zmian w ośrodkowym układzie nerwowym. Ostatnio większość poszukiwań koncentruje się na poznaniu neurobiologicznych podstaw tego zaburzenia
  19. "Pradzieje Wielkopolski"

  20. Książka "Pradzieje Wielkopolski: od pojawienia się człowieka do ukształtowania się państwa polskiego" opowiada o dziejach rozwoju i postępu kultury ludzkiej, jaką tworzyły społeczności prehistoryczne zamieszkujące tereny Wielkopolski od momentu pojawienia się ludzi na tym obszarze, do chwili, gdy przed ponad tysiącem lat, luźne plemiona zamieszkujące te ziemie, połączyły się w organizację państwową
  21. Geny metabolizmu siarkowego

  22. Siarka jest czwartym pod względem ilości składnikiem mineralnym organizmu. Wchodzi w skład większości białek jako część aminokwasów metioniny oraz cysteiny. Siarka jest także składnikiem substancji regulacyjnych, np. glutationu odpowiadającego za unieszkodliwianie szkodliwych nadtlenków i regulującego procesy utleniania w komórkach. Siarka ponadto wchodzi w skład żółci, insuliny oraz wielu witamin (tiaminy, kwasu pantotenowego oraz biotyny), jak też niezbędna jest  do prawidłowego funkcjonowania antybiotyków betalaktamowych, np. penicyliny czy ampicyliny
  23. Cynk a plastyczność mózgu

  24. Badania na myszach sugerują, że cynk może uczestniczyć w zależnych od aktywności neuronalnej, modyfikacjach połączeń nerwowych
  25. Nicienie pasożytnicze - problem nie tylko polski

  26. Unia Europejska traktuje nicienie pasożytnicze roślin jako poważny problem ze względu na ochronę środowiska glebowego i wydajność upraw rolniczych. Stąd, w ramach 5 Programu Ramowego Unii podjęto się realizacji projektów badawczych, których celem jest uzyskanie metodami klasycznej hodowli, wspomaganej metodami biologii molekularnej, bądź wprost metodami inżynierii genetycznej - roślin uprawnych trwale odpornych na nicienie. Do współpracy zaproszono także polskich naukowców z Katedry Botaniki SGGW.
  27. Antracyt do obróbki

  28. Określenie charakteru zmian struktury i tekstury antracytów w procesie obróbki termicznej na podstawie zmian wartości refleksyjności wydaje się ważne zarówno z naukowego, jak i utylitarnego punktu widzenia. Dzieje się tak dlatego, ponieważ zarówno właściwości fizykochemiczne antracytów, czyli wytrzymałość mechaniczna, gęstość, porowatość, zwilżalność, opór elektryczny jak i zdolność do grafityzacji są związane z mikroteksturą i teksturą.
  29. Niezbadany psammon

  30. Psammon to ogół organizmów, których środowiskiem życia w przybrzeżnej strefie mórz, jezior, rzek jest wilgotny piasek, tzw. arenal, zalewany falami lub nawilżany podsiąkającą wodą. Tworzą go m.in. wrotki (Rotifera). Na podstawie badań prowadzonych w latach 30-tych XX wieku przez Jerzego Wiszniewskiego sformułowano wówczas hipotezę, iż zasobność wód jeziornych w pierwiastki biofilne ma istotny wpływ na zasobność wód nasycających piasek w te pierwiastki , a co za tym idzie, na obfitość i strukturę psammonowych zespołów wrotków.
  31. Skażenie "cudownym" środkiem

  32. Ongiś reklamowane jako "najgenialniejszy wytwór ludzkiego umysłu", po latach zachwytu i powszechnego stosowania,  doczekały się miana realnie najniebezpieczniejszych trucizn środowiskowych końca XX wieku i zaliczane są do odpadów niebezpiecznych. W Polsce jak i w krajach Unii Europejskiej wyeliminowanie tych substancji ze środowiska przyrodniczego ma nastąpić do 2010 roku a w skali globu nie później niż do roku 2028. Mowa tu o polichlorowanych bifenylach - PCBs.
  33. Małże chore na nowotwory

  34. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat  w ekosystemie Zatoki Gdańskiej zaobserwowano szereg niekorzystnych zmian środowiskowych związanych głównie z rosnącą eutrofizacją i zanieczyszczeniem płytkiego akwenu. Źródłem zanieczyszczenia Zatoki jest szeroko rozumiana działalność człowieka – przemysł, rolnictwo czy zanieczyszczenia komunalne. Synergistyczne oddziaływanie wielu takich czynników może być przyczyną patologicznych zmian przejawiających się m. in. w postaci toksycznych zakwitów glonów oraz zmian chorobowych typu nowotworowego stwierdzonych u małż
  35. Zniszczyć niezniszczalne

  36. Na całym świecie rośnie masa zużytych, nie ulegających rozkładowi   odpadów opakowań.  W Polsce, w połowie lat 90 odpadów po opakowaniach z tworzyw syntetycznych powstawało rocznie około 280 tys. ton, w 2000 r. już 470 tys. ton, a na 2005 r. przewiduje się 650 tys. ton. W coraz większym stopniu do produkcji opakowań stosowane są tworzywa syntetyczne odznaczające się dobrymi własnościami użytkowymi, niską ceną i wysoką trwałością. Niestety, owa wysoka trwałość stała się przyczyną problemów gospodarczych, ale przede wszystkim ekologicznych
  37. Obiecujący siarczek manganu

  38. Skonstruowanie w AGH unikatowej  aparatury mikrotermograwimetrycznej trzeciej generacji, umożliwiło badania siarczku manganu - materiału, którego własności półprzewodnikowe stwarzają możliwości zastosowań w najbardziej nowoczesnych  gałęziach współczesnej techniki
  39. Nanoświat - nauka i technologia

  40. W nanoskali nowe elementy elektroniczne wykazują zupełnie nowe własności, niespotykane w elementach makroskopowych
     




BACK