ul. Wspólna 1/3 
00-529 Warszawa 53

Przegląd EUREKA

Nr 6(18)/2002

Spis treści:

  1. Rozwój decyzji życiowo doniosłych
    Odpowiedź na pytanie, jakie są uwarunkowania i prawidłowości dokonywania życiowo doniosłych decyzji przez osoby dorosłe, jest ważna nie tylko dla tych osób, ale może mieć znaczenie przy prowadzeniu treningów decyzyjnych
  2. Badanie stresu egzaminacyjnego
    Określone właściwości sytuacji egzaminacyjnej, zwłaszcza jej fazowy charakter stwarzają sprzyjające warunki do zadawania pytań z zakresu teorii stresu egzaminacyjnego. Do tych podstawowych należą m.in. jak zmienia się zachowanie studentów w kolejnych fazach stresu egzaminacyjnego? Jakie formy przygotowania do egzaminu są szczególnie ważne dla jego wyniku? Jakie są sposoby radzenia sobie ze stresem? Jak zmienia się postawa wobec egzaminu po otrzymaniu oceny niedostatecznej? Pytania te miały być kluczem w badaniach prowadzonych nad wymaganiami sytuacji stresowej a zachowaniem osoby.
  3. Skarbowość Wielkiego Księstwa Litewskiego
    Organizacja skarbowości litewskiej, podatki uchwalane na sejmach i sejmikach, budżet Wielkiego Księstwa Litewskiego, reformy skarbowe i ich konsekwencje czy skarbowość litewska w kontekście skarbowości europejskiej to tylko niektóre zagadnienia podjęte w ramach kwerendy mającej na celu wypełnienie bardzo istotnej luki w prowadzonych od wielu lat badaniach nad tak ważnym aspektem dziejów Rzeczpospolitej Obojga Narodów, jakim jest skarbowość
  4. Priony u drożdży
    Niektóre śmiertelne choroby, jak choćby ludzka odmiana Creutzfelda-Jakoba, choroba wściekłych krów czy choroba Scrapie u owiec, określane jako pasażowalne amyloidozy mózgowe ssaków, są wywołane przez białko zwane prionem. Prion ssaczy jest szczególną infekcyjną formą białka zwanego PrP występującego w zdrowych komórkach. Zgodnie z teorią Prusinera forma infekcyjna tworzy się przez spontaniczną zmianę struktury PrP, co powoduje lawinową reakcję zmiany całej puli komórkowego białka, czego efektem jest powstawanie agregatów amyloidowych i śmierć komórki.
  5. Nowe metody badania zaburzeń glacitektonicznych
    Lądolody kontynentalne, które w ciągu ostatniego miliona lat kilkakrotnie pokrywały północną i środkową Europę, swym naciskiem na podłoże spowodowały jego zafałdowanie - powstały zaburzenia glacitektoniczne. Struktury te stanowią przedmiot szczególnego zainteresowania zarówno w badaniach paleogegraficznych, w ramach podstawowego rozpoznania budowy geologicznej, jak i w badaniach czysto praktycznych - hydrogeologicznych i geologiczno-inżynierskich
  6. Sztuczna inteligencja jako narzędzie do rozwiązywania problemów
    Podczas pracy wielu układów fizycznych można zaobserwować powolne lub gwałtowne zmiany ich zachowania, najczęściej spowodowane zmianą  wewnętrznych parametrów lub struktury tychże układów. Dotyczy to nie tylko zjawisk zachodzących w układach technicznych, ale również w układach i systemach ekonomicznych, biologicznych i medycznych. Badania naukowe potwierdziły, iż jednym z narzędzi do rozwiązywania powyższych problemów jest sztuczna inteligencja, a szczególnie jedna z jej metod, tj. sztuczne sieci neuronowe
  7. Laser falowodowy a właściwości rezonatorów niestabilnych
    Falowody czyli prowadnice falowe służące do prowadzenia fali elektromagnetycznej używane są w technice mikrofalowej m.in. jako rezonatory wnękowe, czyli rezonatory elektryczne w postaci wnęki ograniczonej materiałem przewodzącym. Tego typu rezonatory stosuje się przy bardzo wielkich częstotliwościach (np. fale centymetrowe). Z tego powodu rezonatory wnękowe sprawdzają się w zastosowaniu do laserów falowodowych CO2
  8. Generacja światła w laserach krystalicznych
    Mimo udokumentowania wybitnych właściwości spektralnych i optycznych aktywowanych kryształów YVO4 to przez wiele lat nie mogły one konkurować z powszechnie stosowanymi kryształami YAG (granat itrowo-glinowy) ze względu na trudności związane z ich wytwarzaniem. Na świecie jak dotąd, pewnym sukcesem zakończyły się prace nad technologią wzrostu kryształów YVO4 metodą Czochralskiego (hodowania monokryształów z substancji stopionych – metali lub półprzewodników), bowiem udało się uzyskać zadowalającą jakość jedynie w przypadku kryształu aktywowanego neodymem. Dzięki temu jest on już dostępny handlowo.
  9. Stanowiska pomiarowe w technologii elektronowej
    Obecny stan wiedzy i zaawansowanie technologii elektronowej wymaga intensyfikacji badań cienkowarstwowych struktur na drodze rozwoju urządzeń elektronicznych. Ciągły rozwój technologii i potrzeby aplikacji wymuszają usprawnienie procesów badawczych w kierunku minimalizacji czasu badań i zwiększenia efektywności urządzeń badawczych oraz przedstawienia uzyskanych wyników w formie odpowiadającej  ich dalszej analizie i wykorzystaniu
  10. Przetwarzanie obrazów magnetycznych
    Istnieją dwa sposoby zapisu informacji na magnetycznych nośnikach pamięci - podłużny, do czego służą dyski twarde, i prostopadły - za pomocą dysków magnetooptycznych. Jednak w obu przypadkach o jakości zapisu decyduje struktura domenowa nośnika, czyli struktura niewielkich obszarów odznaczających się samorzutnym namagnesowaniem. Dlatego, aby móc kontrolować jakość zapisu należy stworzyć oprogramowanie i sprzęt służący do rejestracji obrazów struktury domenowej
  11. Groźne impulsy elektromagnetyczne
    Prowadzone w USA obserwacje wykazały szczególną ważność niezawodnego działania urządzeń zintegrowanych systemów elektronicznych. Wystarczy podać, iż w przypadku uszkodzenia systemów gromadzenia, przetwarzania i przesyłania danych banki nie są zdolne do działania średnio 2dni, firmy handlowe – około 3 dni, zakłady przemysłowe – 4 dni, a firmy ubezpieczeniowe nawet do 6 dni. W Polsce jesteśmy dopiero w początkowej fazie rozwoju zastosowań systemów informatyczno-telekomunikacyjnych, dlatego znając zagrożenia dla tych systemów możemy znacznie ograniczać szkody wywołane m.in. przez impulsy elektromagnetyczne
  12. Endoprotezy "na miarę"
    Zachodząca z wiekiem degeneracja stawów, jak i zwiększająca się liczba urazów powoduje wzrost zapotrzebowania na endoprotezy oraz wymusza rozwój ich konstrukcji. W prostych przypadkach wystarczy dobranie endoprotezy z zestawu produkowanego handlowo, jednak w przypadkach szczególnie skomplikowanych konieczne jest zaprojektowanie i wykonanie endoprotezy „na miarę”, czyli dopasowanej do indywidualnego pacjenta
  13. Nowa metoda diagnostyki serca
    Najbardziej rozpowszechnioną metodą biofizycznego monitorowania nienarodzonego dziecka jest ocena czynności jego serca. Wynika to z faktu, iż prawidłowa praca serca świadczy zarówno o dobrym utlenowaniu jak i zachowaniu funkcji ośrodka układu nerwowego. Prace badawcze prowadzone w tym zakresie doprowadziły do opracowania metody analizy czynności serca płodu, rejestrowanej ultradźwiękowo, zapewniającej jakość diagnostyczną porównywalną z inwazyjną metodą elektrokardiograficzną
  14. Obniżanie energochłonności procesu skrawania skał
    Jednym z czynników wpływających na energochłonność procesu skrawania materiałów kruchych pochodzenia naturalnego jest geometria wieloostrzałowego układu nożowego. Na ile istotne jest ograniczenie obciążenia głowic maszyny kruszącej skały, tzw. kombajnów ścianowych (możliwie najmniejszy pobór mocy), niech świadczy fakt, iż obecnie tylko w polskich kopalniach pracuje około 600 tego typu urządzeń wydobywających 75% krajowego  węgla
  15. Odzyskiwanie jonów metali z roztworów odpadowych
    Koncentraty miedzi otrzymywane w polskich zakładach przeróbki rud zawierają podwyższoną zawartość ołowiu., która stanowi  poważne utrudnienie dla prawidłowego przebiegu procesów pirometalurgicznych wytopu miedzi z koncentratów. Próby usuwania z nich ołowiu metodami przeróbczymi nie dały zadowalających wyników. Badania mineralogiczne wykazały, że ołów występuje w rudach miedzi jako drobno zdyspergowana i rozproszona galena. Uziarnienie jej jest odpowiednie do zastosowania obróbki chemicznej za pomocą takiego odczynnika, który spowoduje selektywne wyługowanie siarczku ołowiu. Odczynnikiem łatwo roztwarzającym galenę jest octan amonu. W warunkach utleniających tworzy on z ołowiem zawartym w galenie, dobrze rozpuszczalny octan ołowiu.
  16. Strategiczny zbiornik wód podziemnych Mazowsza
    Stan rozpoznania hydrogeologicznego Polski pozwolił na wydzielenie 169 Głównych Zbiorników Wód Podziemnych. Ich znaczenie dla gospodarki, jak również stopień wykorzystania zasobów, są jednak bardzo zróżnicowane. Warszawa i niektóre miejscowości na Mazowszu, zaopatrywane są w wodę z ujęć wód powierzchniowych, które ze względu na złą jakość wymagają  zazwyczaj skomplikowanego i kosztownego uzdatniania. Możliwości ujmowania do celów konsumpcyjnych wód z płytko występujących warstw wodonośnych czwartorzędu są również niewielkie ze względu na ich znaczne zanieczyszczenie
  17. Tlen i dwutlenek węgla rozpuszczony w wodzie
    Zagadnienia dotyczące składu fizyko - chemicznego wód podziemnych, wymiana jonowa pomiędzy skałą a wodą doczekały się licznych opracowań. Pomijano w nich jednak udział fazy gazowej. Obserwacja pełnego składu chemicznego wód, łącznie z wytypowanymi gazami, począwszy od infiltracji wód opadowych w głąb strefy aeracji aż do zwierciadła wód gruntowych - była  celem projektu badawczego.
  18. Zagrożenie sejsmiczne na Śląsku
    W okresie od 1950 do 2001 roku na obszarze Górnego Śląska wystąpiło ponad 57600 wstrząsów. Śród nich występują wstrząsy bardzo wysokoenergetyczne odczuwalne przez ludność na bardzo dużym obszarze epicentralnym  kilku km2- jako słabe trzęsienia Ziemi. Niestety, zjawiska te są także przyczyną licznych uszkodzeń infrastruktury. Dlatego istotnym staje się badanie przyczyn różnego rodzaju wstrząsów w celu zmniejszania ich zagrożenia.
  19. Rynny subglacjalne wybranych rejonów Bałtyku Południowego
    Rynny subglacjalne stanowiły najbardziej efektywny system drenażu wód roztopowych, gromadzących się w podłożu lądolodów plejstoceńskich, na ich obrzeżach. System ten odznaczał się olbrzymią masą wód odprowadzanych w bardzo krótkim czasie w kierunku strefy krawędziowej lądolodu, zdolnych do drążenia rozległych tuneli pod stopą lądolodu
  20. Ku czystym silnikom Diesla
    Najważniejszym celem w rozwoju spalinowych zespołów napędowych samochodów stało się obecnie zmniejszenie ilości szkodliwych substancji wydalanych przez silniki.. Możliwość zmniejszenia emisji CO2 jest bezpośrednio zależna od zawartości węgla w spalanym paliwie, a więc od zużycia paliwa. Dyrektywa Unii Europejskiej zadeklarowała ustabilizowanie od r. 2000 a następnie zmniejszenie emisji CO2 przez źródła motoryzacyjne i na tym tle pojawia się konieczność coraz szerszego stosowania silników Diesla, które wykazują do 30 % niższe zużycie paliwa i tym samym mniejszą emisję CO2 w porównaniu z silnikami benzynowymi.  Przewiduje się, że ok. roku 2020 ich udział w samochodach osobowych może wynosić 50 %


BACK