ul. Wspólna 1/3
00-529 Warszawa 53

Przegląd EUREKA

Nr 1 (35) /2004

Spis treści:


Dziedzina 3 - NAUKI MATEMATYCZNE, FIZYCZNE I ASTRONOMIA

1. Warstwy graniczne w transporcie membranowym
Sztuczna nerka i sztuczna skóra, odzyskiwanie białek jadalnych, odsalanie wody morskiej oraz oczyszczanie ścieków, to tylko niektóre z bardzo wielu zastosowań membran polimerowych w procesach rozdzielania substancji. Czynnikiem ograniczającym efektywność procesów transportu membranowego są tzw. stężeniowe warstwy graniczne, czyli warstwy roztworu tworzące się przy powierzchni membrany podczas przenikania przez nią rozdzielanych substancji i powodujące spadek efektywności rozdzielania.

Dziedzina 4 - NAUKI BIOLOGICZNE, NAUKI O ZIEMI I OCHRONA ŚRODOWISKA

1. Nietypowe lato i jesień 2002 roku oraz zima 2002/2003 w Bałtyku
Sytuacja meteorologiczna panująca w rejonie Bałtyku latem 2002 spowodowała wystąpienie niezwykłych zjawisk, które miały istotne znaczenie dla środowiska. Zjawiska te obserwowano ze statku-laboratorium „Baltica” (dofinansowywany przez KBN), w ramach międzynarodowego programu monitoringu Bałtyku, który koordynuje Komisja Helsinska, a realizuje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej na zlecenie Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska.
2. Susza w Wielkopolsce
W ostatnim dziesięcioleciu na terenie naszego kraju nasiliły się problemy związane z niedoborem wody - szczególnie istotne w okresie wegetacji roślin. Problem niedoboru wody w Wielkopolsce przybiera szczególnie ostre formy ze względu na niekorzystny układ bilansu wodnego, a także z uwagi na ingerencję człowieka w środowisko.

Dziedzina 11 - ELEKTRONIKA, AUTOMATYKA I ROBOTYKA, INFORMATYKA I TELEKOMUNIKACJA

1. Teoria szeregowania zadań programistycznych
Teoria szeregowania zadań ma swoje korzenie w czasach II Wojny Światowej, gdy należało tak zarządzać eskadrami broniącymi Wielkiej Brytanii, aby żaden atak nie pozostał bez obrony i aby na miejsce walki przybyć w odpowiednim momencie – ani za wcześnie, ani za późno. Z takim samym problemem mamy do czynienia w systemach komputerowych, gdy należy zaplanować przebieg obliczeń i zsynchronizować je w sposób umożliwiający wykonanie pracy w narzuconych ramach czasowych i przy dostępnych w komputerze zasobach.
2. Szeregowanie zadań produkcyjnych
Istotą zagadnienia są problemy przydziału ogólnie rozumianych zasobów do zadań, w celu ekstremalizacji pewnego kryterium jakości. W praktyce zadaniami mogą być operacje montażowe przy składaniu samolotu, lub samochodu, testy leku niezbędne do dopuszczenia go do użytku, przetwarzanie związku chemicznego. Zasobami mogą być narzędzia, środki transportu, sprawność komunikacji, pracownicy, energia lub środki finansowe. Kryterium jakości to np. stopień zgodności z narzuconymi ograniczeniami czasowymi.
3. Szeregowanie zadań obsługi
Celem projektu było poszukiwanie nowych, szczegółowych kryteriów, umożliwiających lepsze odzwierciedlenie wymagań, które muszą spełnić współczesne metody szeregowania zadań. W przypadku zadań realizowanych w ogólnym systemie obsługi, ważnym kryterium jest minimalizacja ważonej sumy spóźnionych części zadań. Ma to m.in. duże znaczenie w rolnictwie.
4. Własności optyczne nanodrutów
Postępująca w ostatnich latach miniaturyzacja elementów elektronicznych zaowocowała gwałtownym rozwojem technik komputerowych. Jednak wydaje się, że utrzymujący się trend wzrostu szybkości pracy komputerów będzie z pewnością wymagał w przyszłości zastąpienia elementów elektronicznych o wiele szybszymi elementami optycznymi lub układami hybrydowymi, elektroniczno-optycznymi.
5. Układy CMOS dla sieci neuronowych
Sztuczne sieci neuronowe ANN (Artificial Neural Networks), będące efektem ponad pół wieku badań nad sztuczną inteligencją, wciąż istotnie różnią się od pierwowzoru biologicznego i nie spełniają zadowalająco oczekiwań, co do możliwości pracy inteligentnej, zwłaszcza w zakresie samodzielnego uczenia się. Stwierdzono, że do tego celu potrzebne są odpowiednie, energooszczędne pamięci analogowe i układy do ważenia połączeń synaptycznych pomiędzy sztucznymi neuronami. Na opracowaniu tych układów skupili swoją uwagę realizatorzy niniejszego projektu.
6. Realizacja dźwięku w przekazie multimedialnym
Dźwięk wielokanałowy jest już obecny w kinach, możliwy jest także do odtwarzania w warunkach domowych z nośnika cyfrowego, jakim są płyty DVD, coraz częściej zaczyna towarzyszyć obrazowi telewizyjnemu w programach transmitowanych w sieciach kablowych. Jednak rozwój tej technologii wyprzedził stan rozwoju metod realizacji dźwięku dookólnego, towarzyszącego obrazowi.
7. Transmisja multimedialna w internecie
Od wielu lat, w oparciu o technologię internetu (protokół IP) trwają prace nad transmisją nie tylko głosu, ale również obrazów wideo. Realizacja takich usług w ogólnodostępnej sieci Internet jest bardzo trudna, gdyż problemy, jakie przy tej okazji należy rozwiązać, są wielokrotnie bardziej złożone, niż przy transmisji głosu. Udało się jednak określić podstawowe charakterystyki ruchowe aplikacji multimedialnych do transmisji wideo, uwzględniając metody kodowania i kompresji obrazu: H.261/H.263, MPEG–1, MPEG–2 i MPEG–4.
8. Modele zaburzeń genetycznych
W ramach projektu skonstruowano i przebadano pewną klasą modeli matematycznych, opisujących ewolucję i strukturę populacji komórkowych, przydatnych do przewidywania zachowań komórek nowotworowych podczas ich egzystencji i terapii. Wyniki zweryfikowano na podstawie danych biomedycznych oraz opracowano nowe techniki eksperymentów biologicznych.

Dziedzina 12 - GÓRNICTWO, GEODEZJA I TRANSPORT

1. Pozornie bardzo proste pytanie- gdzie?
Żyjemy w epoce informatyzacji i bardzo szybko się do tego przyzwyczajaliśmy. Wystarczyło kilka lat, aby trudno było się nam obejść bez komputerów. Te wszechobecne urządzenia zmieniły naszą pracę i w znacznym stopniu także nasze życie. Aby się czegoś dowiedzieć łatwiej jest nam sięgnąć do internetu niż na półkę z książkami -  często także rezultat jest znacznie lepszy. Jednak jest pewna kategoria pytań, z którymi komputery nie bardzo sobie dają radę. Należy do nich pytanie: gdzie? i szereg innych, od niego pochodnych.
2. Intruzje granitoidowe a występowanie rud metali
W masywach granitoidowych i w otaczających je skałach mogą występować złoża rud metali o dużym znaczeniu przemysłowym. Skuteczne poszukiwanie takich złóż powinno być poprzedzone wyjaśnieniem, w jakich warunkach tworzyły się intruzje granitoidów. Istotna jest bowiem ocena czy miało to miejsce w obrębie skorupy kontynentalnej, czy na dnie oceanicznym. Tego typu badania slużą bilansowaniu złóż w konstruowanych planach wydobycia.
3. Model transportu miejskiego
Podstawowym celem projektu było stworzenie modelu, umożliwiającego sterowanie systemem transportu miejskiego, poprzez  kształtowanie gotowości podsystemów logistycznego i wykonawczego, w taki sposób aby uzyskać minimum kosztów dla ustalonego poziomu gotowości. Wymagało to, m.in. wyznaczenia istotnych czynników decydujących o gotowości operacyjnej systemu transportowego oraz ustalenia zmiennych decyzyjnych umożliwiających sterowanie poziomem gotowości.
4. Badania dynamiki silnika wysokoprężnego
Ewolucja konstrukcji silnika spalinowego stymulowana jest między innymi koniecznością spełniania coraz bardziej rygorystycznych norm emisji zanieczyszczeń.  Także paliwa silnikowe podlegają zmianom jakościowym, w celu ograniczenia szkodliwego wpływu  spalania na środowisko naturalne. Obecnie produkowane oleje napędowe charakteryzują się innymi własnościami fizykochemicznymi w stosunku do tych, które były wytwarzane kilkanaście czy kilkadziesiąt lat temu. Modyfikacji poddano ich skład frakcyjny. Nowe, reformułowane oleje napędowe charakteryzują się między innymi niską zawartością siarki i węglowodorów aromatycznych, a także wysoką liczbą cetanową.



BACK