ul. Wspólna 1/3
00-529 Warszawa 53

dr inż. Barbara Kucharczyk,
Politechnika Wrocławska
Instytut Technologii Nieorganicznej i Nawozów Mineralnych
ul. Wybrzeże Wyspiańskiego 27, 50-370 Wrocław,
e-mail: barbara.kucharczyk@pwr.wroc.pl
9. CHEMIA, TECHNOLOGIA CHEMICZNA oraz
 INŻYNIERIA PROCESOWA i OCHRONA ŚRODOWISKA
9.2 Chemia Techniczna


KATALIZATORY DO SPALANIA PALIW GAZOWYCH

Spalanie metanu, który jest jednym z najtrudniej spalających się węglowodorów prowadzono na metalicznych katalizatorach monolitycznych typu “plaster miodu”. Jako nośnik zastosowano folię żaroodporną pokrytą warstwą Al2O3 z dodatkami rozwijającymi powierzchnię nośnika. Jako warstwy aktywne stosowano Pd lub perowskity (LaCoO3 i La1-xMxCoO3 , gdzie M to Pd, Ag, Pt).
Najwyższą aktywność w spalaniu metanu mają katalizatory palladowe, zawierające 2% wag. Pd, są one jednak mało odporne termicznie i nie mogą pracować w wysokich temperaturach. W celu poprawy właściwości tych katalizatorów przeprowadzono modyfikację składu powszechnie stosowanej warstwy pośredniej z Al2O3, dodając do niej różne ilości tlenków SiO2, La2O3, TiO2, ZrO2, ZrSiO4, MnO, pojedynczo lub zmieszanych. Uzyskano stopień przereagowania metanu w temperaturze 550oC w zakresie 94,5-97,9%, zaś ubytki masy po 4000 cyklach ogrzewania do temperatury 1000oC i chłodzenia do temperatury pokojowej wynosiły 0,46-0,72%.
Wysoką aktywność w spalaniu metanu miał katalizator monolityczny, zawierający 11,7% perowskitu LaCoO3. Częściowe zastąpienie lantanu w perowskicie LaCoO3 palladem lub srebrem powoduje podwyższenie aktywności tego katalizatora. Katalizatory te wykazały ponadto dobrą stabilność w czasie 500h spalania mieszaniny 1% obj. metanu w powietrzu w temperaturze 700-750oC.
Katalizatory Pd/Al2O3-ZrSiO4, La0,9Ag0,1CoO3, La0,92Pd0,08CoO3 zachowały wysoką aktywność podczas prób w reaktorze ćwierć technicznym. Na wszystkich badanych katalizatorach przy spalaniu 1% obj. metanu w powietrzu w temperaturze 560oC osiągnięto stopień przereagowania metanu wyższy od 98%.
Badania spalania metanu wykazały, że zastąpienie części lantanu srebrem podwyższa stopień przereagowania metanu na katalizatorze. Spalanie metanu na tego typu katalizatorach jest całkowite i w gazach odlotowych nie stwierdzono obecności CO ani NOX. Najwyższą aktywność wykazywał katalizator z warstwą aktywną La0,9Ag0,1CoO3 . Chociaż mikroanaliza rentgenowska wykazała zbyt małą ilość kobaltu w warstwie powierzchniowej w stosunku do ilości stechiometrycznej, uzyskano tu jednak najwyższe stopnie przereagowania metanu w temperaturach powyżej 620oC.
W procesie katalitycznego spalania metanu w wysokich temperaturach ważna jest odporność termiczna katalizatorów. Przyśpieszone starzenie katalizatorów było symulowane przez ogrzewanie ich do temperatury 1000oC i chłodzenie do temperatury pokojowej. Najwyższą odporność wykazywał katalizator z warstwą aktywną La0,8Pt0,2CoO3, na którym względny ubytek masy wnosił 0,4% po 4000 cykli.
Z kolei badania aktywności katalizatorów w skali ćwierć technicznej pokazały, że najwyższą aktywność w temperaturach niższych od 430oC wykazuje katalizator Pd/Al2O3-ZrSiO4. Katalizator monolityczny zawierający 14% wag. warstwy aktywnej La0.9Ag0.1CoO3 jest bardziej aktywny w wyższych temperaturach. Na wszystkich badanych katalizatorach tego typu stopień przereagowania metanu był wyższy niż 98%, a spalanie metanu całkowite, gdyż nie stwierdzono w gazach za katalizatorem obecności tlenku węgla.
Generalnie, najwyższą aktywność w reakcji spalania metanu wykazują katalizatory oparte na metalach szlachetnych zwłaszcza palladzie. Jednak ich wysoka cena, mała odporność termiczna oraz możliwość tworzenia w wysokich temperaturach i atmosferze utleniającej lotnych tlenków metali szlachetnych powodują, iż nadal poszukuje się innych katalizatorów.
Alternatywnymi katalizatorami mogą być zatem tlenki takich metali jak Co, Cr, Fe, Mn, Cu, Ni lub ich mieszaniny. Dobre własności katalityczne i odporność termiczną wykazują tlenki o strukturze perowskitu o ogólnym wzorze ABO3.

(KTL)



Spis dziedzin i dyscyplin


BACK